a

Εδώ και κάποιο διάστημα σκέφτομαι ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να για να σας μεταφέρω πληροφορίες που νοιώθω και βλέπω στα 20 χρόνια εργασίας μου με παιδιά και ενήλικες, ως σημαντικές για την ενημέρωσή σας ως γονείς ή/και εκπαιδευτικοί. Αναφέρθηκα ήδη σε προηγούμενο άρθρο σε κάποιες γενικές πληροφορίες σχετικά με τα αντανακλαστικά και αποφάσισα πως έχει νόημα να ξεκινήσω μια σειρά από άρθρα που θα αναφέρονται σε αυτά πιο διεξοδικά και θα μπαίνουν σε λεπτομέρειες καθώς και σε προτάσεις δράσεων για το κάθε ένα από αυτά. Στο άρθρο αυτό, θα ξεκινήσω μιλώντας για τα διάφορα είδη αντανακλαστικών, τη σημασία και την εμφάνισή τους καθώς και τους παράγοντες του άγχους που συχνά οδηγούν στη μη αφομοίωση και υποστηρικτή λειτουργία τους.

*Γράφει η Μαρία Καρακωστάνογλου, εκπαιδεύτρια Brain Gym, εξειδικευμένη στην εκπαιδευτική κινησιολογία

Φαντάζομαι, πως ένα μέρος του πάθους που έχω για το συγκεκριμένο θέμα οφείλεται στις εκπληκτικές αλλαγές που όλα αυτά τα χρόνια παρατηρώ στα παιδιά με τα οποία έχω εργαστεί, καθώς αφομοιώνονται τα αντανακλαστικά αυτά. Η γνώση είναι δύναμη γιατί ανοίγει πόρτες σε μια διαφορετική αντίληψη ελεύθερη από ενοχή και φόβο.

Όλα τα αντανακλαστικά έχουν τον χρόνο εμφάνισης, ωρίμανσης, μέγιστης ενεργοποίησης κατά τον οποίο εκτελούν το έργο τους. Στη συνέχεια, έρχεται ο χρόνος στον οποίο αργά και σταθερά αναμειγνύονται μεταξύ τους, αναχαιτίζονται, αφομοιώνονται ή όπως αλλιώς θέλετε να ονομάσετε τη διαδικασία μεταμόρφωσής τους που τους επιτρέπει να είναι μέρος των κινητικών προτύπων και ελέγχου που παραμένουν ενεργά σε όλη μας τη ζωή. Τα περισσότερα εκ των αντανακλαστικών φτάνουν στην μέγιστη ενεργοποίησή τους κατά τον τοκετό καθώς μέρος του ρόλου τους είναι να συνεισφέρουν στη διαδικασία της γέννησης.

Γέννηση και πρώτοι μήνες 

Μετά την γέννηση και κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών ζωής, τα πρωτόγονα αντανακλαστικά είναι οι καλύτεροι φίλοι του νευρικού συστήματος καθώς συμβάλλουν πολύ στη δημιουργία των βάσεων για την κινητικότητα. Με τον καιρό και καθώς το παιδί αρχίζει και ελέγχει την σχέση του με την καθετότητα και στέκεται στα δυο του πόδια, το νευρικό σύστημα δεν θα χρειάζεται πια να προσφεύγει στα αντανακλαστικά και θα αφήσει τον χώρο για την εμφάνιση της ηθελημένης κίνησης. Αργότερα στην παρέα θα έρθουν νέοι φίλοι: τα αντανακλαστικά στάσης του σώματος και οι προστάτες της ζωής. Σε μια ιδανική συνθήκη, οι νέοι αυτοί φίλοι θα παραμείνουν και μέχρι το τέλος της ζωής θα συνεχίζουν να στηρίζουν τον άνθρωπο. Σε περίπτωση που τα πρωτόγονα αντανακλαστικά παραμείνουν, τότε αρχίζει ένας πόλεμος μεταξύ αυτών και των νέων αντανακλαστικών – αυτών της στάσης του σώματος και όσων παραμένουν εφόρου ζωής -, έναν πόλεμο που εξαντλεί το κεντρικό νευρικό σύστημα καθώς τα πρωτόγονα αντανακλαστικά απαιτούν από αυτό να συνεχίσει να βασίζεται σε αυτά και να είναι τα πρώτα τα οποία καλεί να το βοηθήσουν σε βάρος της ωρίμανσης και της μάθησης ελέγχου της κίνησης.

Η πιθανότητα τα αντανακλαστικά αυτά να παραμένουν ενεργά και οι συνέπειες που αυτό έχει στην ωρίμανση του νευρικού συστήματος θα εξαρτηθούν από την χρονική στιγμή που οι παράγοντες του άγχους εμφανίστηκαν.

Πολύ νωρίς, κατά τη διάρκεια της εμφάνισης των αντανακλαστικών; Μήπως κατά την γέννηση ή αμέσως μετά; Ή μήπως πάλι παρατηρούμε μια εμφάνισης πολλών παραγόντων μαζί;

Ας δούμε μερικούς παράγοντες άγχους που μπορεί να επηρεάσουν τα αντανακλαστικά:
Πριν την γέννηση
  • Τοξικότητα του κόλπου: κάπνισμα, αλκοόλ, ναρκωτικές ουσίες
  • Έκθεση σε υψηλά επίπεδα ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας
  • Η παραμονή της μητέρας στο κρεβάτι για μεγάλο χρονικό διάστημα
  • Μη επαρκή ή κακή διατροφή της μητέρας
  • Συναισθητικό άγχος της μητέρας, για παράδειγμα, χωρισμός, θάνατος ενός αγαπημένου ανθρώπου
Κατά τη διάρκεια της γέννησης
  • Καισαρική
  • Λαβίδες
  • Βεντούζες
  • Πολύωρος και επώδυνος τοκετός
  • Η δεύτερη φάση του τοκετού είναι εξαιρετικά γρήγορη
  • Επισκληρίδιος
  • Άγχος του μωρού
  • Περιελίξεις λώρου
  • Προωρότητα
Μετά τη γέννηση
  • Υπερβολικός χρόνος του μωρού σε καθίσματα αυτοκινήτου, στράτες, καθισματάκια κουνιστά (σε οτιδήποτε επιτρέπει στο παιδί να περάσει πολύ χρόνο σε μια κάθετη στάση όταν δεν είναι ακόμα έτοιμο να το κάνει μόνο μου καθώς το σώμα του δεν είναι έτοιμο γι αυτό)
  • Υπερβολικός χρόνος σε σφικτό φάσκιωμα όταν δεν κοιμάται
  • Έλλειψη απτικής επαφής
  • Οθόνες αντί για ανθρώπινη παρουσία (τηλεόραση, τάμπλετ, κινητά τηλέφωνα κτλ)
  • Μπιμπερό
  • Έλλειψη χρόνο στο πάτωμα
  • Έλλειψη χρόνου μπρούμυτα
  • Έλλειψη αγκαλιάς, νανουρίσματος, χαϊδέματος
  • Συγκρουσιακή σχέση μεταξύ των γονιών

Η συνέχεια στο επόμενο άρθρο για να μάθουμε πόσο χρόνο χρειάζεται το μωρό να είναι στο πάτωμα και μπρούμυτα!

Διαβάστε επίσης: 

Τι να κάνω με ένα παιδί που δε θέλει να διαβάσει;

Photo by Hu Chen on Unsplash

 

Εγγραφείτε στο Newsletter του KIDOT

Κάθε εβδομάδα θα λαμβάνεις τα αγαπημένα μας άρθρα από το KIDOT Magazine και όλα τα νέα που θέλουμε να μοιραστούμε μαζί σου!

Έχετε εγγραφεί επιτυχώς! Σας ευχαριστούμε πολύ.