Δημιουργικές δραστηριότητες για τα σχήματα προτείνει η Ελένη Τύμπα, Επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

 

Τα τελευταία χρόνια αποδίδεται μεγαλύτερη σημασία στην ανάπτυξη χωρικής και γεωμετρικής σκέψης καθώς ο χώρος και οι εμπειρίες μέσα σ’ αυτόν, εκτός από το να αποτελούν μια πρώτη πηγή εννοιών, στηρίζουν τη μαθηματική σκέψη των παιδιών και αποτελούν τη βάση ανάπτυξης του μαθηματικού συλλογισμού σε πολλά επίπεδα (π.χ. τα κλάσματα και οι πράξεις του πολλαπλασιασμού και της διαίρεσης παρουσιάζονται με την βοήθεια σχημάτων).

Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι τα περισσότερα παιδιά προσχολικής ηλικίας αναγνωρίζουν με μεγάλη ακρίβεια τους κύκλους και τα τετράγωνα, ενώ είναι λιγότερο ακριβή στην αναγνώριση των τριγώνων και των ορθογωνίων παραλληλογράμμων.

Αναφέρεται επίσης ότι ακόμα και αν τα παιδιά έχουν την ικανότητα να αναγνωρίσουν και να ονοματίσουν τα παραπάνω σχήματα, δεν έχουν τη δυνατότητα να διακρίνουν τις ιδιαίτερες ιδιότητες τους, ούτε να αναγνωρίσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις σχέσεις τους. Για παράδειγμα, τα παιδιά μπορούν να αναγνωρίζουν το σχήμα του τετραγώνου και του ορθογωνίου, όταν όμως αλλάξει η διευθέτηση των σχημάτων, τότε αυτά παύουν στην παιδική αντίληψη να είναι τετράγωνο και ορθογώνιο αντίστοιχα.

σχήματα

Ακολουθούν επομένως κάποιες δραστηριότητες που μπορούν να οδηγήσουν στη γνώση μέσα από έναν παιγνιώδη τρόποΠαράλληλα σημειώνονται και τα σχολικά μαθήματα κατά τα οποία θα μπορούσε να γίνει αξιοποίηση των δραστηριοτήτων. Οι δραστηριότητες είναι κατάλληλες για σχολική αίθουσα αλλά μπορούν να προσαρμοστούν εύκολα ώστε να πραγματοποιηθούν στο σπίτι. Με αυτό τον τρόπο το παιδί μαθαίνει ενώ παράλληλα όλη η οικογένεια ενωμένη περνά ποιοτικό χρόνο.

 

 

Κινητικές και θεατρικές δραστηριότητες

(γλώσσα, μαθηματικά, μελέτη περιβάλλοντος, δημιουργία και έκφραση: εικαστικά)

 

Το σώμα μου κουνώ, σχήματα φτιάχνω στο λεπτό

Τα παιδιά φτιάχνουν σχήματα με διάφορα μέρη του σώματός τους. Έπειτα προσπαθούν να μετακινηθούν στο χώρο χωρίς να χαλάσουν το σχήμα. Στη συνέχεια προσπαθούν να κάνουν το ίδιο σε ζευγάρια, τριάδες, σε δυο ομάδες και όλα τα παιδιά μαζί.

 

Σκόρπια σχήματα παντού

Έχουμε κόψει πολλά σχήματα σε διάφορα χρώματα και μεγέθη. Τα απλώνουμε ανακατεμένα στο δάπεδο και με τη συνοδεία μουσικής τα παιδιά κινούνται γύρω από τα σχήματα παρατηρώντας τα. Μόλις η μουσική σταματήσει τα παιδιά καλούνται να φέρουν το σχήμα που τους ζήτησε. Τα σκορπίζουμε πάλι στο δάπεδο και ξεκινάμε από την αρχή.

 

παιδαγωγικά παιχνίδια

 

Το σώμα μου σ’ ένα σχήμα

Απλώνουμε μεγάλα σχήματα στο πάτωμα. Με τη συνοδεία μουσικής τα παιδιά κινούνται στο χώρο με διαφορετική κίνηση κάθε φορά. Μόλις η μουσική σταματήσει ζητάμε από τα παιδιά να ακουμπήσουν σ’ ένα σχήμα ένα  μέλος του σώματος κάθε φορά π.χ. το αυτί σ’ ένα τρίγωνο, το δάχτυλο σ’ έναν  κύκλο, τη φτέρνα σ’ ένα τετράγωνο.

 

Τα σχήματα στο θέατρο

Κάθε παιδί κρατά ένα σχήμα από τη σχηματο-οικογένεια που κατασκεύασε και υποδύεται τον αντίστοιχο ρόλο: μαμά-τρίγωνο, μπαμπάς-τετράγωνο, παππούς-ορθογώνιο, παιδί-κύκλος κ.τ.λ. Αυτοσχεδιάζουν με κινήσεις και διαλόγους.

 

παιδαγωγικά με σχήματα

 

Αφήγηση με σχήματα

Κολλάμε στους τοίχους πολλά μεγάλα σχήματα ανακατεμένα. Ξεκινούμε την αφήγηση μιας ιστορίας όπου αναφέρονται τα διάφορα σχήματα. Τα παιδιά κάθε φορά που ακούν για ένα σχήμα στην ιστορία τρέχουν να ακουμπήσουν ένα ίδιο σχήμα στον τοίχο. Π.χ. Σ’ ένα όμορφο χωριό με κυκλική πλατεία, έφτασε ένα ορθογώνιο φορτηγό που κουβαλούσε τετράγωνα κουτιά με δώρα. Ο οδηγός του ήταν ένας κλόουν με τρίγωνο καπέλο…

 

Από σχήμα σε σχήμα

Κολλάμε στους τοίχους πολλά σχήματα έτσι ώστε να έχει κάθε τοίχος ένα είδος σχημάτων. Χωρίζουμε τα παιδιά σε τέσσερις ομάδες. Κάθε ομάδα ακουμπάει στον τοίχο με το σχήμα της. Δίνουμε γρήγορες εντολές π.χ. ο κύκλος στο τετράγωνο, το ορθογώνιο στο τρίγωνο κ.τ.λ.  Τα παιδιά πρέπει να μετακινηθούν με την ομάδα τους και να τρέξουν στην αντίστοιχη θέση χωρίς να μπερδευτούν.

 

*Το υλικό δημιουργήθηκε και με τη συμβολή της Παιδαγωγού Προσχολικής Ηλικίας, Κλεοπάτρας Παγιαβλή

 

Διάβασε επίσης στο KIDOT mou:

3 εκπαιδευτικοί τρόποι για να απασχολήσεις τα παιδιά

 

Ακολούθησε το KIDOT mou στο Facebook και στο Instagram

Share This