Γράφει η Φωτεινή Τσιφτζή, Ειδική Παιδαγωγός – Υποψήφια Διδάκτωρ Παν/μίου Θεσσαλίας, Επιστ. Υπεύθυνη του Κέντρου Ειδικής Αγωγής «ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΛΟΓΟΣ», 

 

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς σηματοδοτεί μία σειρά από αλλαγές στην καθημερινότητα τόσο του παιδιού όσο και του συνόλου της οικογένειας, καθώς διαταράσσονται οι ρυθμοί που είχαν αποκτηθεί κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, γεγονός φυσικά που δημιουργεί πολλές φορές ένα κλίμα άγχους. Το κλίμα αυτό άγχους αλλά και αγωνίας εντείνεται ακόμα περισσότερο με την είσοδο του παιδιού στο σχολείο, καθώς πολλοί γονείς αναρωτιούνται με ποια εφόδια μπορούν να «οπλίσουν» τα παιδιά τους, ώστε αυτά να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες που συνεπάγεται η είσοδος τους σε αυτό.

 

 

Πράγματι, η ομαλή προσαρμογή στο Δημοτικό σχολείο συνδέεται με την πρότερη κατάκτηση ορισμένων βασικών δεξιοτήτων σε μία σειρά από σημαντικούς τομείς όπως είναι ο γνωστικός, ο κοινωνικό-συναισθηματικός, ο κινητικός, καθώς επίσης και αυτός της γλώσσας και της ομιλίας. Πιο συγκεκριμένα:


* Γνωστικός τομέας

Οι γονείς είναι ιδιαίτερα σημαντικό να βοηθούν τα παιδιά τους από μικρή ακόμα ηλικία να ανταπεξέρχονται σε γνωστικά έργα. Αυτό βέβαια μπορεί να επιτευχθεί μέσα από παραμύθια και ιστορίες, τα οποία εμπλουτίζουν το λεξιλόγιο του παιδιού καθώς επίσης και επιτραπέζια με γράμματα, αριθμούς, σχήματα, χρώματα, και ζωγραφική, τα οποία καθιστούν την εκπαιδευτική διαδικασία πιο ευχάριστη και δημιουργούν στο παιδί κίνητρα για μάθηση. Επίσης, είναι σημαντικό από πολύ νωρίς οι γονείς να συμβάλλουν στην προαγωγή της μνήμης αλλά και της προσοχής μαθαίνοντας στο παιδί να προσέχει και να ακούει όταν κάποιος μιλάει αλλά και να μπορεί να διεκπεραιώσει μόνο του μία εργασία.

 

 


Κοινωνικός – Συναισθηματικός τομέας

Από τη βρεφική ακόμα ηλικία, οι συναλλαγές ανάμεσα στο βρέφος και στους σημαντικούς άλλους και ειδικότερα στη μητέρα φαίνεται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία αλλά και στην ανάπτυξη του συναισθηματικού του κόσμου. Το βρέφος, παρότι έχει διαμορφωθεί εσφαλμένα η αντίληψη ότι αποτελεί ένα παθητικό και αβοήθητο ον, είναι σημαντικό να αντιμετωπίζεται από την πρώτη κιόλας μέρα της ζωής του  ως ένα πλάσμα ενεργητικό με τα δικά του ξεχωριστά ιδιοσυστασιακά χαρακτηριστικά.  Συνεπώς, από πολύ νωρίς ακόμα οι γονείς είναι σημαντικό να βοηθούν το παιδί να προχωρά στην εξερεύνηση του περιβάλλοντος του, οδηγούμενο βαθμιαία στην αυτονόμηση του. Το αίσθημα ασφάλειας στις συναναστροφές ανάμεσα στους γονείς και στο παιδί συνδέεται με τη μειωμένη εμφάνιση συναισθηματικών δυσκολιών όπως είναι το άγχος αποχωρισμού.

Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η υγιής εξέλιξη του συναισθηματικού κόσμου του παιδιού προάγει τη δημιουργία και τη διατήρηση διαπροσωπικών σχέσεων, την ανάπτυξη του συνεργατικού παιχνιδιού αλλά και τις κοινωνικές συναναστροφές. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει εξίσου και η εμπλοκή των γονέων, οι οποίοι μπορούν να μάθουν στα παιδιά από πολύ νωρίς ακόμα την αξία σημαντικών κανόνων κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού όπως είναι ‘περιμένω τη σειρά μου’ , ‘ζητάω ευγενικά από το φίλο μου το παιχνίδι που κρατάει’ ή ‘μαθαίνω να μοιράζομαι τα πράγματα μου’.

Τέλος, η οριοθέτηση αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη, καθώς βοηθάει το παιδί να ανταπεξέλθει στο δομημένο πλαίσιο του σχολείου ενώ η απουσία αυτής είναι δυνατό να οδηγήσει σε μία σειρά από σημαντικές δυσκολίες προσαρμογής αλλά και σε σοβαρή παραβατικότητα, η οποία είναι δυνατό να απομονώσει το παιδί από τους συμμαθητές του. Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην λησμονούμε ότι η οριοθέτηση δεν συνεπάγεται αυταρχική ή τιμωρητική στάση αλλά ένα κλίμα αποδοχής με παράλληλη τοποθέτηση λογικών κανόνων και φυσικά τον έπαινο όταν αυτοί εσωτερικεύονται από το παιδί.

 

 


Κινητικός τομέας

Είναι σημαντικό στο ηλικιακό στάδιο των 6 ετών, στο οποίο σηματοδοτείται η έναρξη της σχολικής ζωής στο Δημοτικό σχολείο να έχουν κατακτηθεί ορισμένα βασικά εξελικτικά στάδια κινητικού συντονισμού. Για αυτό το λόγο, η απόκλιση από αυτά χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και περαιτέρω διερεύνησης από το γονέα. Δραστηριότητες, οι οποίες μπορεί να βοηθήσουν είναι αυτές που άπτονται τόσο της λεπτής κινητικότητας όπως είναι η χρήση των κορδονιών, το ντύσιμο, η χρήση του φερμουάρ όσο και της αδρής κινητικότητας όπως είναι το κουτσό και τα πηδηματάκια.


Γλώσσα & Ομιλία

Για την ανάπτυξη της γλώσσας και της ομιλίας βοηθά σημαντικά η ανάγνωση ιστοριών, παραμυθιών, ποιημάτων καθώς επίσης η περιγραφή εικόνων. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι τα μικρά παιδιά ακόμα και αν δεν κατανοούν αυτά που τους λέτε, μαθαίνουν αρκετά για τη γλώσσα, ακούγοντας τη φωνή σας. Τα παιδιά που κατέχουν πιο εμπλουτισμένο λεξιλόγιο χειρίζονται με μεγαλύτερη ευκολία τις καινούριες πληροφορίες.

Share This