Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα κατά της παιδικής κακοποίησης συζητήσαμε με την Διοικητική Διευθύντρια της Εταιρίας κατά της Κακοποίησης του Παιδιού – ΕΛΙΖΑ, Αφροδίτη Στάθη. Είναι σημαντικό να ενημερωνόμαστε από τους ανθρώπους των οποίων η δράση και το έργο είναι γύρω από την καταπολέμηση της κακοποίησης των παιδιών και η κ. Αφροδίτη Στάθη ήταν απολύτως κατατοπιστική με τις απαντήσεις της στις ερωτήσεις που της θέσαμε.

 

1. Ποια είναι τα στοιχεία που έχουμε σήμερα για το φαινόμενο της κακοποίησης των παιδιών στην Ελλάδα;

Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει πως:

 

  • 9 στις 10 σοβαρές περιπτώσεις κακοποίησης παραμένουν χωρίς διάγνωση, προστασία και αντιμετώπιση
  • 1 στα 2 παιδιά έχει πέσει θύμα κάποιας μορφής σωματικής βίας τουλάχιστον μία φορά
  • 1 στα 5 παιδιά έχει υποστεί σεξουαλική βία
  • Τα παιδιά κάτω των 4 ετών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από κακοποίηση
  • Χάνονται σημαντικές ευκαιρίες για την αναγνώριση περιπτώσεων κακοποίησης στα νοσοκομεία

 

2. Υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά στις διάφορες περιπτώσεις κακοποίησης;

Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος κώδικας. Αντίστοιχα λοιπόν δεν υπάρχει κι ένα συγκεκριμένο προφίλ του θύτη. Η κακοποίηση άλλωστε έχει ένα μεγάλο εύρος: σωματική, σεξουαλική, βαριά παραμέληση. Υπάρχουν στατιστικά στοιχεία που κατά καιρούς εξετάζονται όσον αφορά τους θύτες αλλά δεν υπάρχει π.χ. συγκεκριμένη κοινωνικοοικονομική τάξη. Οι θύτες προέρχονται απ’ όλα τα κοινωνικά στρώματα και κάθε μορφωτικό επίπεδο. Πρέπει να ξεπεράσουμε τα ταμπού που επικρατούν γι’ αυτό το θέμα.

 

 

 

3. Ποιας ηλικίας είναι τα παιδιά τα οποία κινδυνεύουν περισσότερο;

Όταν αναφερόμαστε σε σεξουαλική κακοποίηση δύο είναι οι βασικές ηλικιακές ομάδες. Η πρώτη είναι τα παιδιά ηλικίας 5-9 ετών και η δεύτερη στο τέλος της εφηβείας. Για την δεύτερη ηλικιακή ομάδα χρειάζεται μια άλλου είδους ενημέρωση.

Όταν αναφερόμαστε σε σωματική κακοποίηση δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν κάτι περισσότερο αλλά γνωρίζουμε ότι 1 στα 2 παιδιά έχει φάει μια φορά στη ζωή του ξύλο. Ακόμη και αυτή η μία φορά είναι ικανή να πληγώσει το παιδί.

 

4. Ποια είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει κάποιος όταν έχει πέσει στην αντίληψή του κάποιο περιστατικό κακοποίησης;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει είναι να μην βάλει το θέμα «κάτω από το χαλάκι». Είναι σημαντικό να ακούσουμε πραγματικά αυτό που συμβαίνει δίπλα μας και να το παρατηρήσουμε. Υπάρχουν τρόποι προφορικής και γραπτής αναφοράς ώστε να έρθει στην επιφάνεια το περιστατικό και στη συνέχεια ανάλογα με την υπόθεση θα δρομολογηθούν οι διαδικασίες.

Συγκεκριμένα μπορεί να καλέσει:

  • Το 1056 του «Χαμόγελου του παιδιού», το οποίο έχει άμεση συνεργασία με την αστυνομία, εισαγγελία κ.τ.λ.
  • Το 11525 της «Ένωσης Μαζί για το Παιδί»
  • Τον Συνήγορο του Παιδιού, ο οποίος είναι μια πολύ καλή πηγή ενημέρωσης και υποστήριξης
  • Τη γραμμή της άμεσης δράσης, τοπικές εισαγγελικές αρχές και τοπικούς συλλόγους

Υπάρχει έντονη ανησυχία επίσης ότι κάποιος στοχοποιείται όταν εκφράζει την υποψία του για ένα περιστατικό κακοποίησης, αλλά το μόνο που έχει να κάνει ο καθένας είναι η αναφορά. Από εκεί και πέρα θα το αναλάβουν οι ειδικοί.

Ένα βασικό φίλτρο για να καταγγείλουμε ένα γεγονός είναι αν αυτό γίνεται επαναλαμβανόμενα, αν βλέπουμε ένα παιδί να έχει έντονο στρες, αν ακούμε πράγματα να σπάνε. Γενικά υπάρχουν διαβαθμίσεις.

 

5. Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται μετά από αυτό το πρώτο στάδιο;

Η διαδικασία εξαρτάται από την περίπτωση. Αν το παιδί βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο μπορεί να παρέμβει η αστυνομία, να πάει στο νοσοκομείο, να περάσει από τα επείγοντα για να γίνει η διερεύνηση, να παρέμβει εισαγγελέας. Η ευθύνη μας σαν πολίτες είναι να «πατήσουμε το κουμπί» για την υποψία.

Οι δημόσιοι λειτουργοί υποχρεούνται μέσω της νομοθεσίας να αναφέρουν οποιαδήποτε υποψία κακοποίησης. Για παράδειγμα, ο εκπαιδευτικός σε ένα σχολείο αν έχει μια υποψία οφείλει να το αναφέρει στον διευθυντή του σχολείου και αυτός με τη σειρά του να κάνει την αναφορά. Εάν ο διευθυντής δεν θέλει να κάνει επειδή η ευθύνη είναι εξατομικευμένη και δεν μετατίθεται η ευθύνη του δασκάλου, μπορεί ο δάσκαλος να κάνει μόνος του αναφορά.

 

 

 

6. Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει αλλαγές; Είμαστε πιο συνειδητοποιημένοι γύρω από τη σημασία του φαινομένου της κακοποίησης παιδιών;

Η αλλαγή σε ένα τόσο σοβαρό θέμα δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα προσπάθειας ενός οργανισμού ή μιας δομής ή ενός φορέα. Εμείς αυτό που προσπαθούμε είναι να δημιουργήσουμε ένα κύμα ευαισθητοποίησης το οποίο θα μας πάρει όλους μαζί του. Γίνονται περισσότερο γνωστά τα περιστατικά κακοποίησης από τα ΜΜΕ σε σχέση με 5 χρόνια πριν, σίγουρα όμως πρόκειται για ένα θέμα που προϋπήρχε της κρίσης. Σαφώς η κρίση δημιούργησε επιπλέον εντάσεις, αλλά δεν είναι δυνατό να την χρησιμοποιούμε σαν δικαιολογία για όλα αυτά που γίνονται.

 

7. Ασχολείστε κυρίως με παιδιά προσχολικής ηλικίας για ποιον λόγο;

Προσπαθούμε σε οτιδήποτε κάνουμε να πιάνουμε το φάσμα της ανήλικης ζωής με μεγαλύτερη έμφαση στην προσχολική. Αυτό συμβαίνει γιατί όσο νωρίτερα εντοπίσει κανείς το περιστατικό, τόσο αυξάνει τις πιθανότητες να μπορέσει αυτό το παιδί να έχει μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία και να πορευτεί υγιώς στην ενήλική ζωή του. Από εκεί και πέρα, ξέρουμε ότι όλα τα παιδιά έχουν ανάγκη γι’ αυτό πολύ πρόσφατα κάναμε ημερίδα σε βρεφονηπιοκόμους. Επομένως, φροντίζουμε και τα παιδιά μικρότερης ηλικίας, αλλά και τους εφήβους, αν και σε αυτή την περίπτωση η ευαισθητοποίηση γίνεται με άλλον τρόπο.

 

 

 

8. Χρήσιμες συμβουλές για οικογένειες

  • Όχι μυστικά ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας, καλλιεργούμε την εμπιστοσύνη ώστε το παιδί να μπορεί ν’ ανοιχτεί.
  • Πρέπει να πάρουμε σαν δεδομένο ότι δεν θα έχουμε ποτέ αρκετό χρόνο με τα παιδιά μας, γι’ αυτό  ας εστιάσουμε σε αυτά που κάνουμε για τα παιδιά και όχι σε όσα δεν κάνουμε. Συζητάμε λοιπόν με το παιδί για την απλή καθημερινότητα, καθώς το παιδί τα πιο σημαντικά θέματα θα τα πει σε στιγμές που δεν το περιμένουμε.
  • Χρειάζεται να γνωρίζουμε το παιδί μας, τις παρέες του και να είμαστε διατεθειμένοι να καθίσουμε και να συζητήσουμε γι αυτό που απασχολεί το παιδί και όχι αυτό που έχουμε εμείς στο μυαλό μας.

 

9. Στόχος της «ΕΛΙΖΑ» για τα επόμενα χρόνια.

Η ίδρυση νέων νοσοκομειακών μονάδων για την εξέταση και παρακολούθηση παιδιών με υποψία κακοποίησης ή / και παραμέλησης. Μεγάλη μας προτεραιότητα είναι να ιδρύσουμε μια μονάδα στην Θεσσαλονίκη. Έχουμε μία στο Νοσοκομείο Παίδων  «Παναγιώτης & Αγλαΐα Κυριακού», υπό τη Β΄ Πανεπιστημιακή Παιδιατρική Κλινική και σιγά σιγά θέλουμε να ταξιδέψει και να εγκατασταθεί σε όλες τις μεγάλες πανεπιστημιακές παιδιατρικές σε 8 πόλεις συνολικά. Τέλος, θέλουμε να έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε ακόμη περισσότερες εκπαιδεύσεις στα παιδιά και στους επαγγελματίες και επιτέλους να μιλάμε για το τι κάνουμε για να προλάβουμε την κακοποίηση και να μην τρέχουμε πίσω από την κακοποίηση.

Ευχαριστούμε πολύ την κ. Αφροδίτη Στάθη

Share This